Begrazing

Herder met schapen

Begrazing vervult een sleutelrol bij het in stand houden van de heide. Evolutie naar bos wordt verhinderd, vergrassing wordt in toom gehouden en er komt meer structuur in de vegetatie.
Schapen zijn flexibel en passen hun dieet gemakkelijk aan. Overschakelen van gras naar struikhei en andere houtige gewassen levert voor hen geen problemen op. Runderen zijn dan weer echte graseters. Zo heeft elke diersoort zijn eigen eetgewoontes.
Het inzetten van grazers heeft een grote variatie in de structuur van het terrein tot doel. Vele diersoorten die typisch zijn voor heidegebieden profiteren van zulk gevarieerd patroon. Boomleeuwerik, loopspinnen, een aantal insecten zoals loopkevers en vlindersoorten als groentje, heideblauwtje en heidevlinder, gedijen prima op extensief begraasde heideterreinen.
In het centrale deel van de Kalmthoutse Heide grazen zowel schapen als Galloway runderen. Rondom het Stappersven, in de Kriekelareduinen, in Kortenhoeff en op de Staartsche Heide worden regelmatig schapen ingezet.

DE GRAZERS VAN DE HEIDE

Al in 1972 werd er gekozen voor begrazing met schapen in de Kalmthoutse Heide. In 1997 kregen zij het gezelschap van Galloway runderen.
Vanaf half mei tot half november zijn de dieren in het terrein aanwezig. In herfst, winter en vroege voorjaar is er te weinig voedsel voor de grazers en dan worden zij ondergebracht in hun winterkwartieren buiten het Grenspark.
 
Heideschapen
Schapen eten veel pijpenstrootje en struikhei. Ook opslag van jonge bomen vreten zij af. De kuddes bestaan uit rustieke rassen die erg resistent zijn. Er wordt meestal gewerkt met gehoede kuddes. Daarbij stuurt de schaapherder de dieren naar die delen waar bijvoorbeeld het pijpenstrootje moet begraasd worden. Wanneer schapen struikhei begrazen, dan beletten zij dat de planten verouderen en afsterven.
 
Runderen
Runderen zijn meer uitgesproken graseters dan schapen. Zij lusten ook jonge struikhei maar laten opslag van den en berk grotendeels ongemoeid. In de Kalmthoutse Heide grazen twee kleine groepen Galloways. Dit hoornloos runderras met dikke ruige vacht is afkomstig uit Schotland. Het zijn rustige, bedaarde dieren die hechte kuddes vormen. Zij worden in natuurgebieden veel als grazer ingezet. De dieren zijn erg zelfredzaam en vragen weinig verzorging.