Natuurpunt laat Nolse duinen in Kalmthout weer stuiven als vanouds

In de Nolse duinen, langs de Verbindingsstraat in het grenspark de Zoom-Kalmthoutse heide, is een aannemer vandaag gestart met het omvormen van monotone naaldhoutaanplanten naar stuivend zand, heide en waardevol bos. Deze mozaïek is zeer waardevol voor bedreigde soorten zoals de heivlinder, de gladde slang en de tapuit.

De Nolse duinen is één van de enige plaatsen in Vlaanderen waar nog stuivende duinen hersteld kunnen worden. Minder dan honderd jaar geleden stoven de Nolse duinen nog, maar nadien verbosten ze met dennen. De kansen op herstel zijn groot, onder meer doordat het gebied grenst aan de Kalmthoutse heide, waar de wind vrij spel heeft. Door het stuifzand opnieuw bloot te leggen en de windbarrières weg te nemen, kan het zand na honderd jaar weer stuiven. Tijdens de eerste fase van de werken bleken tijdens de stevige winterstormen al enkele kuubs zand tientallen meters verplaatst. Er is dus nog hoop voor de stuifduinen in het gebied.
De herstelwerken gaan nu een tweede fase in. De afgelopen maanden zijn de Amerikaanse vogelkersen uitgetrokken. Vandaag is een aannemer gestart met het verwijderen van de dennen, de typische karakterbomen (structuurrijke dennen en eiken) zullen behouden blijven. Het takhout wordt versnipperd en afgevoerd naar een biomassacentrale om lokale en groene elektriciteit te produceren. De stammen worden verwerkt tot OSB- en multiplex-platen die gebruikt worden om huizen te bouwen. Door deze manier van werken zorgen we er ook voor dat onze grondstoffen in een lokale, korte keten terechtkomen.
Eenmaal de windwerking hersteld is, wordt de strooisellaag afgegraven tot op het stuifzand. Zones waar geen stuifzand aanwezig is onder de strooisellaag, worden niet geplagd. De duinen worden ook niet geplagd omdat we geen verlies van de unieke duinen willen vanwege afspoeling door de regen. Om het stuifzand in stand te houden, zal het gebied begraasd worden door schapen. De werken kaderen in het Europees natuurherstelproject LIFE Helvex.
Landduinen die zich, beetje bij beetje, via de wind verplaatsen, zorgen voor unieke omstandigheden voor heel wat unieke dier- en plantensoorten. Het gebied waar je nog zo’n stuivend zand vindt, is in de laatste decennia zo sterk afgenomen dat het voortbestaan van dit unieke landschap onzeker is geworden in heel Europa. Het zwaartepunt van het Europees stuifzandgebied ligt in Nederland en grensregio’s zoals het Grenspark Kalmthoutse heide. We hebben met andere woorden een grote verantwoordelijkheid om hun toekomst te verzekeren.
Aan bezoekers willen we ons alvast verontschuldigen voor mogelijke ongemakken tijdens de grootschalige werken. Het gebruik van de Verbindingsstraat zal tijdens de werken tijdelijk toenemen. We hopen op jullie begrip en vragen vertrouwen in de weg naar een mooier en natuurrijker landschap.