Natuurpunt wil Nolse duinen weer laten stuiven

Nazomer 2017 start Natuurpunt met de laatste fase van het stuifzandherstel in de Nolse duinen in het kader van het HELVEX LIFE-project. De werken gingen van start in 2015 en de resultaten zijn nu al indrukwekkend: soorten als boomleeuwerik, nachtzwaluw en zandbijen hebben hun leefgebied gevoelig kunnen uitbreiden. Ook voor wandelaars zijn de Nolse duinen dankzij de werken al een stuk aantrekkelijker geworden: vanop de hoge duinen heb je nu een schitterend uitzicht over de Kalmthoutse heide en het Stappersven. En het wordt nog beter.
 
Landduinen die zich, beetje bij beetje, via de wind verplaatsen (stuiven) zorgen voor unieke omstandigheden voor heel wat unieke dier- en plantensoorten. De gebieden waar je nog zo’n stuivend zand vindt, is in de laatste decennia zo sterk afgenomen dat het voortbestaan van dit unieke landschap onzeker is geworden, in heel Europa. Het zwaartepunt van het Europees stuifzandgebied ligt in Nederland en grensregio’s zoals het Grenspark de Zoom – Kalmthoutse Heide.
 
De Nolse duinen is één van de enige plaatsen in Vlaanderen waar nog stuivende duinen hersteld kunnen worden. Minder dan honderd jaar geleden stoven de Nolse duinen nog, maar nadien begonnen de duinen helemaal te verbossen met dennen. De kansen op herstel zijn groot, onder meer doordat het gebied grenst aan de Kalmthoutse heide, waar de wind vrij spel heeft. Door het stuifzand opnieuw bloot te leggen en de windbarrières weg te nemen, kan het zand na honderd jaar weer stuiven. Tijdens de eerste fase van de werken bleek dat tijdens de stevige winterstormen al enkele kuub zand, tientallen meters verplaatst zijn. Er is dus nog hoop voor de stuifduinen in het gebied.
 
De herstelwerken gaan nu een derde en laatste fase in. De invasieve exoot Amerikaanse vogelkers zal uitgetrokken worden. Vervolgens worden de dennen verwijderd, de typische karakterbomen (structuurrijke dennen en eiken) zullen daarbij behouden blijven. Het takhout wordt versnipperd en afgevoerd naar een biomassacentrale om lokale en groene elektriciteit te produceren. De stammen worden verwerkt tot OSB- en multiplex-platen die gebruikt worden om huizen te bouwen. Door deze manier van werken zorgen we er ook voor dat onze grondstoffen in een korte keten terechtkomen.
 
Eenmaal de windwerking hersteld is, wordt de strooisellaag afgegraven tot op het stuifzand. Zones waar geen stuifzand aanwezig is onder de strooisellaag, worden niet geplagd. De duinen worden ook niet geplagd omdat we geen verlies van de unieke duinen willen vanwege afspoeling door de regen. Om het stuifzand in stand te houden, zal het gebied begraasd worden door schapen.
 
Bij de eerste fase in 2015 is er veel zand vrijgekomen. Dit is gebruikt om de boswegen in de Boterbergen en het Wortelpaadje te herstellen. In de tweede fase komt er nog eens zoveel zand vrij en in plaats van zand af te voeren, willen we het zand gebruiken om een kijkduin aan te leggen. Vanop deze kijkduin die langs de Verbindingsstraat zou komen, kan iedereen genieten van het heidelandschap van de Kalmthoutse heide, het Stappersven, de Nolse duinen en de Nol. De kijkduin wordt zo de nieuwe trekpleister voor de bezoekers van het Grenspark.
 
Aan bezoekers willen we ons alvast verontschuldigen voor mogelijke ongemakken tijdens de grootschalige werken. Het gebruik van de Verbindingsstraat zal tijdens de werken tijdelijk toenemen. We hopen op jullie begrip en vragen vertrouwen in de weg naar een mooier landschap.
 
Meer info of vragen: Frederik Naedts, Natuurpunt, frederik.naedts@natuurpunt.be